Close menu
 
Favoriet Optiek

Bezem door rijksvastgoed

  • Tuinder, M.
  • Zachariasse, K.
Bekijk hier de PDF

Marike Tuinder en Kees Zachariasse

De rijksoverheid wil 25% kantoorruimte afstoten door de komende tien jaar naar een beperkt aantal concentratielocaties in Nederland te gaan. Maar grotere besparingen tot ruim twee keer zo veel zijn mogelijk: voorbeelden uit het buitenland laten zien hoe de rijksoverheid anders met haar vastgoedportefeuille kan omgaan.

Momenteel gebruikt de rijksoverheid gemiddeld 36 m² en 1,2 werkplek aan kantoorruimte per voltijds medewerker (vte). De ­ambitie is in 2020 naar 22 m² en 0,7 werkplek per vte te gaan.

Benchmarks met de markt laten zien dat dit realistische streefwaarden zijn. Echter, op basis van deze kentallen kan de rijksoverheid ruim 50% van haar kantoren afstoten in plaats van de nu aangekondigde 25% en daarmee een paar honderd miljoen euro meer per jaar bezuinigen.

Het huidige stelsel, met vele departementen met eigen vastgoedportefeuilles, staat optimaal gebruik van de portefeuille met een geschatte waarde van € 20 mrd en benutten van schaalvoordelen in de weg. De besparingen hoopt de rijksoverheid te realiseren door een herziening van het rijkshuisvestingsstelsel.

De herziening is een stap in de goede richting om efficiënter met de huisvesting om te gaan. Echter, het vastgoed louter zien als kostenpost doet de mogelijkheden tekort. Een portefeuille van dergelijke omvang en de publieke voorbeeldrol die de overheid heeft, rechtvaardigen een sterk vastgoedapparaat.

Geen overheidsorgaan heeft op dit moment een volledig inzicht in de totale vastgoedportefeuille. Zo kan het gebeuren dat het ene overheidsorgaan een nieuw pand laat bouwen, terwijl een ander in dezelfde plaats een leeg pand achterlaat. Wanneer de bezuinigingen worden doorgezet, zadelt de ­Nederlandse rijksoverheid de toch al problematische kantorenmarkt de komende jaren op met één miljoen vierkante meter extra leegstaande kantoorruimte.

Verschillende landen hebben de vraagstukken rondom vastgoed integraal opgepakt. De Duitse rijksoverheid heeft daadkrachtig ingegrepen: bij wet is vastgesteld dat één orgaan verantwoordelijk is voor de gehele rijksvastgoedportefeuille.

De rijksoverheid van Zweden heeft de kantorenportefeuille al in de jaren negentig geclusterd in een centraal fonds dat in 2008 aan de pensioenfondsen is verkocht om daarmee de staatsschuld terug te dringen. De Deense rijksoverheid herontwikkelt overtollig vastgoed om het rendement op de portefeuille te vergroten en sociale en economische ontwikkelingen in regio’s te ondersteunen.

Als de rijksoverheid zich op vastgoedgebied goed organiseert zijn er veel meer (besparings-)mogelijkheden dan thans voorzien. Politiek-bestuurlijke moed en daadkracht zijn nodig om een einde te maken aan de verdeel- en heerstactiek op het gebied van vastgoed.

Marike Tuinder en Kees Zachariasse zijn partners bij Deloitte Real Estate Advisory.

Overheid kan paar honderd miljoen euro meer bezuinigen door ruim 50% van haar kantoren af te stoten

Bron: FD Krant
 
Reageer als eerste op dit bericht!

Bel gratis met 0800 - 666 666 7 voor hulp met inloggen