Zilvervloot voor spil vastgoedfraude
Levering multifunctionele Zuidastoren aan Philips bemoeilijkt door gevecht om winst
Projectontwikkelaars Jan van V. en Hans van Tartwijk werken sinds 1999 aan hun droom: een multifunctionele toren aan de Zuidas. De eerste is op dat moment directeur bij Bouwfonds Vastgoed Ontwikkeling. Van V. introduceert het bedrijf Trimp & van Tartwijk bij zijn werkgever als onderontwikkelaar om mee samen te werken.
Het Zuidasproject heet eerst het Inter Continental Center, later Amsterdam Arch, daarna Symphony, naar een ontwerp van architect Pi de Bruijn. Een woontoren van 29 verdiepingen, een kantoortoren van 105 meter, een chic hotel en parkeergarages. Ook komen er winkels, bars en restaurants.
Sinds november 2007 is bekend dat het project deel uitmaakt van het omvangrijke onderzoek van justitie naar vastgoedfraude in de top van het Nederlandse bedrijfsleven.
Nu het imposante bouwwerk goeddeels gerealiseerd is door ontwikkelaars Bouwfonds (inmiddels Rabo Vastgoedgroep onder nieuwe eigenaar Rabobank) en Trimp & van Tartwijk, wordt er gevochten om de miljoenenwinst.
Ontwikkelaar Rabo Vastgoedgroep en justitie vermoeden dat de levering van de 'Symphony-toren' deze maand de kroon moest worden op tien jaar frauderen met vastgoed op het hoogste niveau. Bouwfonds voelt zich gesterkt in deze stelling sinds het opduiken van een geheime winstdelingsovereenkomst.
Het stuk, dat in bezit is van deze krant, lijkt cruciaal in het fraudeonderzoek en de financiele afwikkeling van de vastgoeddeal. Hieruit blijkt dat Van V. in het diepste geheim een dubbelrol speelt. Als directeur entameert hij Symphony met royale beloningen voor onderontwikkelaar Trimp & van Tartwijk, een bedrijf van zijn vriend Hans van Tartwijk en Harm Trimp. Nu blijkt hij in het geheim aan het eind van de rit zélf het leeuwendeel van de winst op te eisen.
De bewuste 'overeenkomst van samenwerking en
winstdeling' tussen Van V.'s onderneming Landquest en Trimp & van
Tartwijk (T&vT) is van 13 juli 2006. Hij is met terugwerkende
kracht van toepassing vanaf 'medio 2002'. Daarvoor stond niets zwart
op wit. De afspraken waren op 'wederzijds vertrouwen' gebaseerd, aldus
de overeenkomst. Financiële afspraken die 'slechts fragmentarisch
waren geregeld' leggen ze vast.
Waarom is onduidelijk. Mogelijk voor de fiscus om (toekomstige) geldstromen te kunnen onderbouwen. Van V. verricht volgens de overeenkomst 'essentiële inspanningen' als 'exclusieve adviseur' met betrekking tot de 'commercialisering van het project en de financiële architectuur'.
Maar voor de buitenwereld - inclusief Rabo Bouwfonds en forensisch accountants - blijft dit geheim. In de elf pagina's tellende overeenkomst staat: 'Landquest opereert op de achtergrond. Landquest treedt slechts op de voorgrond, indien T&vT daarom verzoekt en alsdan uitsluitend indien Landquest met een dergelijk verzoek kan instemmen.'
|
10 jaar Symphony
|
Trimp & van Tartwijk heeft eerder tegenover betrokkenen gesteld dat het winstaandeel is gebaseerd op een grondclaim die het mondeling van de gemeente zou hebben gekregen. Maar de gemeente ontkent dat het ooit bouwgrond voor Symphony heeft toegezegd aan Trimp & van Tartwijk. Het zegt altijd rechtstreeks met Bouwfonds zaken gedaan te hebben.
Advocaat Cornelis Slangen wees er namens Trimp & van Tartwijk vorige week in een procedure op dat heel Bouwfonds (inmiddels Rabo Vastgoedgroep) wist van deze winstdeling. Hij zegt dat leden van de raad van bestuur destijds zelf getekend hebben voor de zogeheten 'total engineering overeenkomst'. Het gaat om Bart Bleker en Jaco Reijrink, die beiden in 2005 zijn vertrokken.
Nu blijkt dat Van V. zelf de grootverdiener in de deal had moeten worden is het kwartje bij Rabo Vastgoedgroep gevallen. De werkwijze lijkt immers als twee druppels water op de bedenkelijke manier waarop Van V. eind jaren negentig samenwerkte met andere onderontwikkelaars. Toen ging het om onder meer de Coolsingeltoren in het hart van Rotterdam en kantoorcomplex Solaris in Capelle. Ook toen gingen er vanuit Bouwfonds grote bedragen naar de onderontwikkelaars. Stiekem incasseerde de Bouwfonds-directeur miljoenen aan winstdelingen na zijn vertrek. Hij deelde het geld met Nico V., een aangetrouwde oom en vertrouweling van Van V.
Of ook hij een deel opeist van de Symphony-winst is onduidelijk. Dat het duo in het geheim een rol speelde bij Trimp & Van Tartwijk was al wél bekend sinds het opduiken vorig jaar van een interne mail waarin Van Tartwijk medewerkers in 2005 waarschuwt: 'Wil je er Goed Rekenschap van nemen dat de namen van V. en Van V. NOOIT aan Bouwfonds/MAB genoemd mogen worden. (...) Dus: mocht je contact hebben met Bouwfonds MAB dan bestaan die lui niet. Zelfs niet als ze er naar vragen.'
Welke beloning daartegenover stond bleef vooralsnog een mysterie. Die blijkt nu omvangrijk te zijn. Van V. krijgt 80% van de eerste euro 15 mln succesvergoeding ofwel winst en de helft van het meerdere.
Ook de invloed van Van V. strekt ver. Trimp & van Tartwijk is verplicht bindend advies te vragen aan Landquest als er wijzigingen zijn in de betalingsregeling met Bouwfonds. Alle stukken moeten eerst naar Landquest gaan voordat wordt ingestemd. Landquest is 'geheel vrij om haar werkzaamheden naar eigen inzicht in te delen en uit te voeren'. Het bedrijf is nauwelijks aansprakelijk te stellen door Trimp & van Tartwijk.
Advocaat Slangen van Trimp & van Tartwijk zegt dat Van V. cruciale werkzaamheden heeft verricht. Hij zegt dat Bouwfonds in 2003 overwoog te stoppen met het project omdat beoogd belegger Citigroup afhaakte. Van V. redde volgens hem de droom van hem en Hans van Tartwijk. Hij brengt als bemiddelaar en adviseur Philips Pensioenfonds aan als belegger.
In de winstdelingsregeling staat dat het doel van de samenwerking 'optimaal projectresultaat' is. Van V. krijgt 'binnen vijf werkdagen' haar winst zodra Philips Rabo Bouwfonds betaalt en Rabo vervolgens Trimp & Van Tartwijk beloont. Dat probeert Rabo deze maand via de civiele rechter te voorkomen door betalingen van Philips onder zich te houden.
Rabo leverde stilletjes aan Philips
Van onze redacteuren
Amsterdam
Ontwikkelaar Rabo Vastgoedgroep (voorheen Bouwfonds) en vastgoedbelegger Philips Pensioenfonds handelden afgelopen maanden stilletjes de grootste en meest omstreden vastgoedtransactie van dit jaar grotendeels af.
De levering van de nieuwbouw op de Zuidas is omstreden omdat de miljoenenwinst deels verdeeld zou worden onder verdachten in de vastgoedfraudezaak.
Behalve onderontwikkelaar Trimp & van Tartwijk is dat ook Jan van V., de ex-Bouwfonds-directeur die hoofdverdachte is in de vastgoedfraudezaak. Dit blijkt uit een opgedoken winstdelingsregeling.
Zijn oude werkgever komt er pas in maart dit jaar achter dat Van V. achter de schermen een sleutelrol speelt en het leeuwendeel van de winst opeist. Reden voor Rabo Vastgoedgroep om aangifte te doen en direct te breken met Trimp & van Tartwijk. Medewerkers van de onderontwikkelaar zijn volgens hun advocaat Cornelis Slangen 'letterlijk uit de bouwkeet gezet'. Rabo stopt met het betalen van Trimp & van Tartwijk, dat los van de winstdeling al euro 35 mln vooraf betaald kreeg. Dat is deels opgegaan aan reguliere kosten voor de realisatie van het gebouw. Een ander deel, circa euro 10 à 12 mln, wordt nu betwist door Rabo.
Omdat Rabo en Philips de winst niet 'in verkeerde handen' willen laten vallen, gaan ze behoedzaam te werk bij de levering voor in totaal euro 337 mln. Op 2 februari levert Rabo de kantoortoren en de parkeergarage voor respectievelijk euro 191,7 mln en euro 30,1 mln. De appartementen volgen probleemloos op 2 maart voor euro 47,9 mln.
De akten zijn gepasseerd bij notaris Herman Lohman van Houthoff Buruma. Voor de voorlopige akten kozen de verdachten nog Michel van Agt. Deze Rotterdamse notaris verrichtte vaker werkzaamheden voor Trimp & van Tartwijk.
Afgelopen vrijdag zou het laatste deel, het luxehotel, in handen van Philips overgaan. Daar probeerde Trimp & van Tartwijk tevergeefs een stokje voor te steken via beslagen. Het bedrijf vordert euro 57.250.000. Dat is in hun ogen ongeveer het bedrag dat Trimp & van Tartwijk conform de afspraken hoopt te innen, naar nu blijkt mede namens Van V. Dit bedrag komt ook ongeveer overeen met de hoteltransactie die naar verwachting deze week wordt afgerond.
Het besmette pand wordt dit jaar gefaseerd in gebruik genomen. Rabo Vastgoedgroep past het gebouw aan omdat de kwaliteit teleurstelde. De aanpassingen kosten euro 7,5 mln. Inmiddels hebben enkele huurders, zoals pensioenbedrijf APG, huurcontracten getekend. Behalve de fraudeverdenkingen en de ruzie over de winst is een ander probleem dat Golden Tulip, beoogd huurder van het hotel, recent failliet is gegaan.
Om reacties te kunnen plaatsen moet u ingelogd zijn. Ga naar 'Mijn FD' om in te loggen.
