AFM wil regels hypotheken verscherpen

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) werkt aan regels die ervoor moeten zorgen dat consumenten minder vaak een hypotheekadvies krijgen dat eigenlijk te hoog is. Dat heeft een woordvoerder van de AFM dinsdag gezegd.

De toezichthouder reageerde daarmee op een enquête onder hypotheekadviseurs, waaruit blijkt dat die geregeld een gedragscode overschrijden. Het gaat dan om de regel dat mensen niet meer dan ruwweg 4,5 keer hun jaarinkomen mogen lenen. In meer dan de helft van die gevallen (54%) geven de hypotheekverstrekkers aan een hogere leensom te adviseren op basis van carrièreperspectieven van de aanvrager of een verwachte inkomensstijging.

Bijna kwart consumenten krijgt te hoog hypotheekadvies

'Nu in tijden van crisis deze punten onzekerder worden, verwachten we dat dit gaat afnemen', aldus directeur Bart de Nie van de Stichting Erkenningsregeling Hypotheekadviseurs (SEH). Voor net afgestudeerden blijven dit soort verwachtingen wel reëel, meent de SEH. Volgens De Nie komt het er in de praktijk op neer dat een vijfde tot een kwart van de consumenten een advies krijgt voor een hypotheek die hoger is dan de code voorschrijft.

De AFM werkt aan voorstellen waarin de regels worden aangescherpt. 'Er kan hierdoor sprake zijn van overkreditering onder consumenten. In deze tijden met een hoge werkloosheid en huizenprijzen die onder druk staan, is dat niet gewenst', stelde een woordvoerder. De AFM wijst erop dat adviseurs bij uitzonderlijke gevallen meer mogen lenen dan de norm voorschrijft. 'Maar als blijkt dat in 20% van de gevallen mensen een te hoge leensom krijgen, dan is er geen sprake meer van een uitzondering', aldus de AFM-zegsman.

Dat veel mensen een advies krijgen dat hoger ligt dan de code voorschrijft, hoeft volgens de Consumentenbond geen probleem te zijn. 'De adviseur heeft de belangrijke taak om dat goed in te schatten en de AFM moet erop toezien of zij hun werk goed doen.' De code moet volgens de bond gezien worden als een raamwerk waarop uitzonderingen mogelijk zijn.

Afwijking van code mogelijk, zegt NVB

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) benadrukt dat de gedragscode hypotheken de mogelijkheid biedt van een gemotiveerde afwijking. Er kunnen goede redenen kunnen zijn om meer te verstrekken, denk bijvoorbeeld als een starter op de woningmarkt onder garantie van de ouders een hypotheek krijgt.

Sinds 1 april moeten hypotheekadviseurs hun klanten melden hoeveel provisie zij op de afsluiting van een hypotheek ontvangen. Zes op de tien adviseurs denken dat dit niet zal leiden tot betere, meer passende hypotheekadviezen. Wel denkt 55% van de adviseurs dat de invoering zal leiden tot een lagere omzet.