Testosteron speelt ook vrouwelijke bankiers parten

Zijn echtgenote vond het een hele geruststelling: een vrouw aan de top van een grote pensioenbelegger. Henk Noort vraagt zich af of er écht reden tot juichen is.

Onlangs maakte pensioenbelegger APG bekend dat hoogleraar corporate finance aan de Erasmus Universiteit Angelien Kemna per 1 november is aangesteld als hun chief investment officer.We mogen deze vrouw van euro 205 mrd gerust een van de belangrijkste spelers in de financiële sector noemen. APG komt hiermee tegemoet aan de maatschappelijke roep om meer financiële topvrouwen. 'Een hele geruststelling,' reageerde mijn vrouw, wiens pensioen ook door APG wordt beheerd. Dat Kemna vrouw is, verkleint de kans op testosterongedreven risicozucht, is de aanname. Maar klopt dat ook?

Je kunt geen krant openslaan of je leest over de vermaledijde testosteronbankiers. Niet zonder reden, want er zijn sterke aanwijzingen dat het risicogedrag van mannelijke bankiers verband houdt met testosteron. Maar hoe zit het bij vrouwen?

Deze vraag houdt ook wetenschappers bezig. Zo vergeleek onderzoekster Paola Sapienza van de Northwestern University de invloed van testosteron op de financiële beslissingen van mannen en vrouwen. Ze liet 500 mannelijke en vrouwelijke MBA-studenten een computerspel spelen waarbij ze door meer of minder risico te nemen geld konden verdienen. Voor- en nadien werden met behulp van speekselmonsters de testosteronspiegels bepaald.

De mannelijke proefpersonen produceerden conform de verwachting meer testosteron en namen meer risicovolle beslissingen. En uit de follow-up bleek dat ze ook vaker dan hun vrouwelijke medestudenten een risicovol beroep kozen, zoals zakenbankier en beurshandelaar (57% versus 36%). Vrouwen bleken als groep voorzichtiger, maar degenen die ook veel testosteron produceerden vertoonden hetzelfde risicogedrag als mannen.

Of hier ook sprake is van een causaal verband onderzochten economiehoogleraar Magnus Johannesson van de Stockholm School of Economics en zijn collega's. Zij gaven tweehonderd vrouwen van 50-65 jaar vier weken lang een flinke dosis testosteron, oestrogeen of een placebo en bestudeerden vervolgens hun financiële beslissingen. Zij vonden tussen de groepen geen verschillen. We kunnen de risicobereidheid van vrouwen dus niet volledig aan hun hormonen toeschrijven. Maar of ze in samenhang met andere factoren zoals opvoeding, levensfase, functieniveau en aanleg wel een rol spelen, blijft een open vraag. 'Jammer dat ze de individuele testosterongevoeligheid niet hebben onderzocht,' reageert neuroeconoom John Coates van de Universiteit van Cambridge desgevraagd.

Hoe het ook zij, Sapienza's onderzoek toont in elk geval aan dat testosteron ook bij risicogedrag van vrouwen een rol speelt. De aanstelling van een financiële topvrouw garandeert dus geen grotere prudentie.

Net als mijn vrouw vind ik de benoeming van Kemna geruststellend, omdat ik geloof dat vrouwen door hun normen en waarden, empathisch vermogen, sociale bewogenheid en wellicht ook hormonen minder financiële bokkensprongen maken. Maar of Kemna daadwerkelijk behoedzamer opereert en succesvoller is dan haar mannelijke peers valt op basis van het beschikbare onderzoek moeilijk te voorspellen.

Het goede nieuws is dat degenen die roepen dat vrouwen zelden bovenop de apenrots terechtkomen de zon in het water kunnen zien schijnen. Ook internationaal kunnen we ermee thuiskomen. Ik wens Angelien Kemna veel geluk en wijsheid toe bij deze 'uitdagende' baan en hoop ook in het debat over topvrouwen nog vaak van haar te horen.

Psycholoog Henk Noort is zelfstandig onderzoeker

Archief Henk Noort