AFM: eerder ingrijpen bij slechte financiële producten

Banken en verzekeraars kiezen er nog steeds voor om de onwetendheid van klanten commercieel te benutten. Het gedaalde consumentenvertrouwen in de financiële sector heeft daarin nog niet veel veranderd.

Dat zegt bestuurder Theodor Kockelkoren van de Autoriteit Financiële Markten (AFM), de instelling die verantwoordelijk is voor het gedragstoezicht in de financiële sector. Klanten worden nog te vaak 'knollen voor citroenen' verkocht. Hij pleit er dan ook voor dat de AFM wettelijk meer bevoegdheden krijgt om de ontwikkeling van financiële producten te controleren.

Kockelkoren ziet op dit moment nog onvoldoende cultuuromslag bij banken en verzekeraars. 'Ik heb het idee dat ze nog zoekende zijn. In de afgelopen maanden is de financiële sector vooral met overleven bezig geweest. Er is nog te weinig besef wat het inhoudt om de klant centraal te stellen.'

Volumedenken nog niet verdwenen

Volgens Kockelkoren is het volumedenken nog niet verdwenen in de financiële sector. 'En dat kan gevaarlijk uitpakken. Door onvoldoende op kwaliteit te sturen, loopt de sector een groot risico het vertrouwen verder te verliezen.' Van zelfregulering heeft de AFM-bestuurder geen hoge verwachtingen. 'In de financiële sector kan de vrije markt niet op zijn beloop gelaten worden. Anders dan bij gewone bedrijven kunnen klanten in de financiële sector nog te weinig kwaliteitsdruk uitoefenen.'

In de praktijk ziet Kockelkoren nog steeds ondeugdelijke producten op de markt verschijnen. 'Veel gestructureerde producten bijvoorbeeld, maar ook pensioen- en beleggingsproducten.' Het probleem is volgens hem dat die ondeugdelijkheid pas jaren later aan het licht komt. 'Als het al helder wordt. Ook deze keuze is gevaarlijk en kan in de huidige context zelfs explosief zijn.'

Toezicht op ontwikkeling producten

Vooral in de productontwikkeling moet er dus veel verbeteren. Kockelkoren wil al toezicht kunnen houden op de ontwikkeling van producten. 'Niet om een goedkeuringsstempel aan producten te geven. Het gaat ons erom in te kunnen grijpen als het proces in de productontwikkeling niet goed wordt gevolgd. Nu is er alleen een controle achteraf. '

• Lees ook: ING moet in Europa voorzichtig zijn met stuntprijzen
• Dossier Kredietcrisis

Volgens de bestuurder van de AFM werken bankencodes hier niet. 'Enkele jaren geleden heeft de Nederlandse Vereniging van Banken regels opgesteld, maar ze worden niet nageleefd. Er is een stok achter de deur nodig in de vorm van sanctieoplegging.'

Regels voor productontwikkeling

Kockelkoren wil daarom een wettelijk kader waarin de regels voor de productontwikkeling zijn vastgelegd. 'Ik maak een vergelijking met de farmaceutische industrie. Daar gelden ook stringente procedures voor productontwikkeling.'

Banken en verzekeraars zouden bijvoorbeeld meer aandacht moeten besteden aan de definiëring en afbakening van de doelgroep. 'Een andere vraag die banken en verzekeraars moeten beantwoorden is of de gevolgen van de producten in alle scenario's acceptabel en uit te leggen zijn aan de klanten.'

Kwaliteit moet de boventoon voeren, en daarom is Kockelkoren er een voorstander van dat er een wettelijke certificering van financiële adviseurs komt.

AFM beboet Momentum Real Estate 6 november 2009
AFM legt Afab boete op  6 november 2009
AFM trekt vergunning in van 27 financieel dienstverleners 5 november 2009