Wouter Bos schrijft vernieling ABN Amro op conto banktop

AMSTERDAM (FD.nl/DJ)--Minister Wouter Bos van Financien schrijft het opbreken van ABN Amro, en het spoor van vernieling dat het gevolg was, totaal op het conto van de top van de bank zelf.

"Toen ik aantrad had de bank zich al in de vernieling gedraaid", aldus Bos donderdag tegen de commissie-De Wit, ofwel de commissie kredietcrisis. In februari 2007 trad de minister van Financien aan.

Bos weet niet waar "de romantiek die hangt rond hoe ABN Amro eraan toe was" vandaan komt. "Het was een bank die niet meer op eigen benen kon staan." Daarom kan hij "geen enkele verantwoordelijkheid" voelen voor het debacle, waarin belastingbetalers nu al rond de euro 30 mrd hebben zien opgaan.

"De raad van bestuur en de raad van commissarissen van een mooi kroonjuweel van het Hollands bedrijfsleven hebben dit laten gebeuren. Graag had ik een sterk ABN Amro door de crisis willen zien komen, maar dat ABN Amro bestond al lang niet meer."

In vogelvlucht voert de minister de commissieleden langs enkele feiten. Problemen die rond het begin van het decennium aan het licht kwamen, woekerden onder voorzitterschap van Rijkman Groenink voort. Analisten beschreven het bedrijf als "underperformer". In 2004 werd de beschermingsconstructie afgebroken. Met de in 2005 ingezette overname van Antonveneta, lokte de bank een Europese richtlijn uit die politieke inmenging uitsloot. En uiteindelijk in 2006 zette de bank zichzelf in de etalage.

De minister moet glimlachen om de bankiers die vervolgens om hulp bij hem aanklopten. "Helaas waren het dezelfde mensen die jaren gepredikt hebben dat de politiek zich afzijdig moet houden." Bos is nog steeds van mening dat politieke inmenging hier geen goed idee is, zelfs "verondersteld dat politiek de benodigde expertise al heeft".

Over samenwerking met DNB zegt Bos niet te klagen te hebben. Wel denkt hij dat toezichthouders in de hele wereld "onvoldoende zicht" hadden op met name de activiteiten van banken die zich buiten de balans om afspeelden. DNB was "onderdeel van een toezichtsysteem dat dingen niet in de gaten heeft gehad".

Net als president Nout Wellink van DNB, wijst Bos hierbij op de afhankelijkheid van buitenlandse collega-toezichthouders. Tijdens de beoordeling van het bod op ABN Amro van het consortium van Royal Bank of Scotland Group plc (RBS), Fortis nv en Banco Santander sa, moest DNB vooral varen op informatie van de Britse en Belgische toezichthouders.

Bos haalt Fortis-bestuurders aan die zelf toegaven risico's op hun balans niet te hebben "begrepen". Wellink wond zich er eerder over op dat hij uit kranten moest vernemen dat RBS al snel na het bod aan het staatsinfuus was gelegd.

De suggestie van Groenink en zijn mede-oud-bestuurder Wilco Jiskoot, die beiden eerder voor de onderzoekscommissie stonden, dat ABN Amro zonder steun door de crisis was gekomen, getuigt er volgens Bos van dat ze niet weten waar ze over praten. Grote verliezen zijn inmiddels zichtbaar geworden op het handelsboek van de bank, aldus de minister.

Toch is er in zijn ogen geen belastinggeld "weggegooid". Over de mrden staatssteun verstrekt aan andere financiele concerns, zoals Aegon nv, ING Groep nv en SNS Reaal nv, die zijn teruggekomen is een hoger rendement geboekt "dan u en ik op onze spaarrekening krijgen".

In 2008 nationaliseerde de Staat de Nederlandse onderdelen van ABN Amro en Fortis, en sprong de combinatie vervolgens herhaaldelijk bij met kapitaalinjecties. De integratie van de bankonderdelen is onderhand in gang gezet.



Door Anton Reijinga; FD.nl/DJ; anton.reijinga@dowjones.com; +31-20-5890270