Europa op de rand van een recessie
Na een stortvloed van slechte cijfers kan het haast niet meer uitblijven. Het Europese bureau voor de statistiek meldt donderdag vrijwel zeker dat de economie van de eurozone in het tweede kwartaal is gekrompen.
Een lange reeks van slechte cijfers over de industriële productie en de detailhandelsverkopen wees daar de afgelopen weken al op. Italië heeft vrijdag al een krimp van het bbp met 0,3% bekendgemaakt en het in de Süddeutsche Zeitung uitgelekte nieuws dat het Duitse bbp in het tweede kwartaal met 1% zou zijn geslonken is min of meer bevestigd.
Analisten veronderstellen dat er een krimp met zo'n 0,2 à 0,4% uit de bus komt. Elwin de Groot van Rabobank beziet de gang van zaken met verbazing: 'Ik heb nog nooit meegemaakt dat de Europese economie in twee maanden tijd zo sterk verslechterde. De cijfers worden donderdag slechter dan aanvankelijk werd gedacht.'
Zie ook: CPB somberder over economie
Voorzichtig herstel in Nederland
Een groot aantal nationale bureaus voor de statistiek komt morgen met die cijfers. Zo ook het Nederlandse CBS. Aline Schuiling van Fortis Bank verwacht voor Nederland een plusje van 0,2%, duidelijk beter dan de krimp van 0,3% die ze voor de gehele eurozone voorspelt. Door persbureau Bloomberg geraadpleegde analisten denken gemiddeld dat de kwartaal-op-kwartaalgroei in Nederland 0,1% zal bedragen. Schuiling denkt dat de Nederlandse economie in 2009 een voorzichtig herstel te zien zal geven.
De Groot en Schuiling wijzen er beiden op dat de groei in zowel Nederland als de eurozone nu lager uitvalt dan trendmatig mogelijk zou zijn. Een groei van 2% op jaarbasis wordt doorgaans als de trend gezien. Toch relativeren beide analisten de sombere berichten. Ze gaan er van uit dat het na het zo verrassend goede eerste kwartaal haast niet meer mogelijk was het hoge niveau te handhaven. In het eerste kwartaal leek de eurozone de kredietcrisis en de sterke terugslag in de VS volledig te negeren en groeide de economie met 0,7%. Duitsland beleefde zelfs de hoogste kwartaalgroei in meer dan een decennium met een zeer vette plus van 1,5%.
Flinke krimp in Duitsland
Schuiling: 'Voor Duitsland was het na dat spectaculair goede eerste kwartaal meteen duidelijk dat er voor het tweede op een krimpje moest worden gerekend. Maar het beeld is somberder dan we eerst hadden gedacht. We gingen uit van een krimp in Duitsland met ongeveer 0,3%. Uit het uitgelekte cijfer blijkt nu dat het flink meer wordt.'
Elwin de Groot ziet nog een lichtpuntje. 'Na het uitlekken van dat cijfer is er nog een meevaller over de export naar buiten gekomen. Dus het zou me niet verbazen als het toch iets beter wordt dan die -1% .'
Schuiling en De Groot zeggen dat voor het juiste beeld het eerste en tweede kwartaal samen moeten worden genomen. Ze menen dat er geen recessie zal komen in Europa, dus geen twee achtereenvolgende kwartalen met krimp. 'Wat dat betreft wordt het derde kwartaal natuurlijk toch heel spannend', zegt Schuiling, 'Daarvoor voorzien wij slechts een geringe groei. Maar nogmaals: we verwachten geen recessie, al zal het misschien niet veel schelen. De arbeidsmarkt blijft goed en de lonen blijven goed. Dus dat steunt de groei van de consumptie.' De hoge inflatie gaat dan weer ten koste van de koopkracht.
Wel recessie in andere eurolanden
Voor een aantal eurolanden wordt overigens wel een recessie verwacht. Italië staat bovenaan op die lijst. De analisten van Lehman Brothers voorspellen ook een recessie voor Spanje, Ierland en Portugal.
'Het derde kwartaal wordt het sleutelkwartaal voor zowel dit jaar als het volgende jaar', meent De Groot. 'Dat gaat het beeld bepalen.' Ook de Rabobank rekent op een klein plusje voor de eurozone in het derde kwartaal. Het zal volgens De Groot vooral draaien om de consumptieve bestedingen. 'Daar ligt het basisprobleem. Die neergang is dominant en ook het meest pregnant. Voor de export geldt dat nog niet.' Hij verwijst naar de zorgen van consumenten over de kredietcrisis en de gestegen energieprijzen.
Inflatie tast koopkracht aan
De hoge inflatie tast de koopkracht en dus de bestedingen aan. De grote vraag is daarom in hoeverre een afzwakking van die groei weer tot een lagere inflatie kan leiden. 'De kerninflatie in Europa, zonder de energie- en de voedselprijzen, blijft nog steeds stabiel', aldus Elwin de Groot. 'Dat spoort met het beeld van een afzwakkende economie. De hogere lonen werken nog niet door. Dus is de binnenlandse prijsdruk nog altijd niet echt een probleem.'
Aline Schuiling van Fortis ziet dat toch een slag anders: 'Reken niet op een snelle daling van de inflatie. Die blijft voorlopig ruim boven de doelstelling van de ECB. De werkloosheid blijft laag, onder de evenwichtswerkloosheid. En bedrijven zijn in een vergrijzende arbeidsmarkt niet geneigd snel personeel te ontslaan. Die zien het verloop van de conjunctuur nog even aan en teren wat in op de winsten. Dus ontstaat er nog weinig druk op de prijzen.
| Gerelateerde artikelen | ||
|---|---|---|
| 08-02 |  Cijfers arbeidsmarkt zijn verouderd | |
| 26-01 | Britse economie uit recessie | |
| 14-01 | Opleving bij industrie en exportsector verloopt traag | |
| 13-01 | Duitse economie krimpt met 5% | |
| 18-12 | Economie Ierland trekt weer enigszins aan | |
Om reacties te kunnen plaatsen moet u ingelogd zijn. Ga naar 'Mijn FD' om in te loggen.
Economen en de ECB P.F.J.H.M. Wolter, 13 augustus 2008
Ik dacht toch dat alle economen een recessie in de VS hadden voorspeld in plaats van in Europa,ook Trichet kon het niet nalaten om voortdurend op "imbalances elsewhere" te wijzen.... Terwijl het in grote delen van Europa veel erger is met de imbalances dan in de States.Zoals in de PIGS (Portugal,Italië,Griekenland en Spanje). Maar ja, als je in je ivoren toren wat zit te rekenen en alleen maar let op wat andere economen schrijven,dan verbaast het niet dat het contact met de rëele economie snel vervaagt. In elk geval merkt iedere ondernemer al maanden en maanden dat het slechter gaat,vooral de ondernemer die internationaal bezig is.In dit verband is het ook schokkend dat de ECB,volstrekt behind the curve, de rente verhoogt op een moment dat Europa al in een recessie zit. De centrale bankiers hadden het,vertrouwend op hun alchemistische M3 berekeningen, gewoon niet in de gaten. Ze wisten niet wat er werkelijk gebeurde, en hebben nu spijt - getuige de angstige blik in de ogen van Trichet en zijn voortdurende pogingen om zijn straatje schoon te vegen. Boodschap : de ECB ligt aan de basis van een hele hoop ellende in Europa omdat zij het rentewapen te laat en onhandig gebruikt heeft,zonder te beseffen dat een hogere rente in Europa geen enkele invloed zou hebben op de escapades van de grondstoffenmarkt.Erger nog : door het negeren van de overwaardering van de Euro daalde de dollar disproportioneel,stegen daardoor de grondstoffen nog verder, en is de ECB dus deels schuldig aan de import van inflatie.Natuurlijk mag hierover,gezien het mandaat van de ECB, door niemand iets over gezegd worden.De Bank is boven alle kritiek verheven,zij publiceert geen notulen,zij legt aan niemand verantwoording af,zij is naar goede Duitse gewoonte streng dogmatisch.Slappe persconferenties moeten transparantie verschaffen.Het wordt tijd dat de politiek ingrijpt voordat Euroland uiteenscheurt,snel een dubbel mandaat voor de ECB, zou ik zeggen.
